Stress verminderen medewerkers

De onderlaag van stress. Hoe stress zich opbouwt. 

Stress lijkt vaak te ontstaan door wat er om je heen gebeurt.
Werkdruk, verwachtingen, verantwoordelijkheid, veranderingen op het werk of een spanning in de samenwerking. 

Maar als je iets langer kijkt, zie je dat niet iedereen op dezelfde manier reageert op die druk.

De één neemt gas terug.
De ander gaat juist harder werken.
Weer iemand anders trekt zich terug of blijft piekeren.

Dit hint erop dat de kern van stress vaak dieper zit en individueel gekleurd is.

Hoe jij omgaat met stress, hangt vaak samen met patronen die je eerder hebt ontwikkeld.
Manieren die je hebt geleerd om met spanning, onzekerheid of verwachtingen om te gaan.

Zo leert de een om sterk te zijn en door te zetten. En zal een ander altijd proberen het extra goed te doen voor anderen. Weer iemand anders heeft wellicht de voorkeur om spanning uit de weg te gaan en zet vermijding in om stress te verminderen.

Deze reacties gebeuren vaak automatisch. Niet omdat je ervoor kiest, maar omdat ze vertrouwd zijn en je ooit van dienst zijn geweest. En juist die automatische reacties kunnen ervoor zorgen dat stress zich blijft herhalen en opstapelt.

Stress verminderen vraagt daarom niet alleen om iets te veranderen in je agenda.
Het vraagt ook om te begrijpen wat er in jou gebeurt, juist op het moment dat de druk toeneemt.

Dit is waar zelfonderzoek om de hoek komt kijken. Als je dit echt aandacht durft te geven, opent dit de weg naar een persoonlijke ontwikkeling en biedt daarmee de mogelijkheid stress duurzaam te boven te komen.

Stress is niet altijd direct zichtbaar. Vaak uit het zich juist in je lichaam. Denk aan een gespannen gevoel in je schouders. Vermoeidheid die blijft hangen. Moeite met slapen of echt tot rust komen.

Soms speelt het zich meer af in je hoofd.
Gedachten die blijven doorgaan. Piekeren. Moeite om je te concentreren of even stil te worden.

En soms zie je het terug in je gedrag.
Sneller geïrriteerd zijn. Je terugtrekken. Of juist blijven doorgaan, terwijl je voelt dat het eigenlijk te veel is.

Maar er zijn ook momenten waarop het minder duidelijk is. Je loopt rond met een onrustig opgejaagd gevoel, zonder dat je precies weet waar het vandaan komt.

Dat zijn signalen van je systeem.

Je zenuwstelsel staat dan als het ware al langere tijd ‘aan’.
Klaar om te reageren, zonder dat er echt een moment van herstel komt.

Op zichzelf is dat niet verkeerd. We houden dit meestal best redelijk vol.
Maar wanneer dit lang aanhoudt, raakt je systeem uit balans.

Het helpt om die signalen serieus te nemen.
Niet om ze meteen op te lossen, maar wel om ze werkelijk te gaan begrijpen om te zien wat ze je proberen te spiegelen.

Veel mensen weten dat ze stress ervaren. En toch verandert er weinig. Dat heeft vaak te maken met hoe je hebt geleerd om met druk om te gaan.

Vaak zijn gedragspatronen hardnekkig en blijven we oud gedrag inzetten in de hoop dat het ons weer kan helpen. Zo blijf je wellicht tevergeefs inzetten op alsmaar doorzetten, of extra verantwoordelijkheid nemen of poog je het de ander altijd naar de zin te maken om een goede werksfeer te behouden.

Het kan dan voelen alsof je ‘geleefd wordt’.

Tot het moment dat je reserves opraken en je vastloopt.
Dan neemt de urgentie om een pas op de plaats te maken toe.

Te lang hier geen gehoor aan geven kan leiden tot burn-out klachten, angsten, depressie, een bestemmingsloos gevoel, contactverlies met wie je bent en allerlei andere klachten en ziekte.

Genoeg redenen om je stress-signalen serieus te nemen en weer op koers te komen van vitaliteit, gezondheid, bewuste regie over je leven en geluk.

Stress verminderen begint niet met harder je best doen om te ontspannen. Het begint met stilstaan. Mindfulness kan hierbij behulpzaam zijn.

Een moment de tijd nemen om op te merken wat er in je gebeurt. Dit is de kern van mindfulness-beoefening: met milde, open aandacht aanwezig zijn in het huidige moment. Zo krijg je de kans om werkelijk waar te nemen wanneer de spanning ontstaat. Wat je doet als iets moeilijk wordt en je uitdaagt. En hoe je reageert, vaak zonder dat je het doorhebt.

Door daar met aandacht bij te blijven, onderbreek je de automatische piloot. Mindfulness-beoefening stelt je in staat om stress-signalen in een vroeg stadium op te merken, nog voordat ze de overhand nemen. Dit bewustzijn is de eerste stap om iets te kunnen gaan veranderen.

Het creëert ruimte tussen de prikkel en je reactie. In die ruimte ontstaat de vrijheid om iets anders te kiezen en adequaat te reageren op wat er op dat moment nodig is. Zo ontdek je wat passend voor je is en wat je in een spiraal omhoog kan brengen.

Hierbij is er geen route van ‘the quick fix’. Het vraagt structurele beoefening om dit stap voor stap eigen te maken. Acties die je kunnen ondersteunen om dichter bij jezelf te komen en je mindfulness te vergroten, zijn:

Aandacht hebben voor je ademhaling (anker voor het nu)
Voelen wat er in je lichaam gebeurt (herkenning van fysieke spanning)
Momenten inlassen om te reflecteren
In gesprek gaan over wat er in je leeft

Het gaat er niet om dat je alles onder controle krijgt. Het gaat erom dat je leert herkennen wat er bij jou speelt door middel van bewuste aandacht.

En dat je daar stap voor stap bewust sturing aan kan leren geven.